Zakład Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych w Warszawie

Stona WWW: www.zusok.com.pl/

Trochę historii

Problem składowania i utylizacji odpadów komunalnych dostrzeżono już w drugiej połowie XIX wieku. Stało się tak za sprawą masowej industrializacji i rozwoju miast. Zorientowano się, że prymitywne wysypiska nie rozwiążą kwestii narastającej ilości śmieci, a także zagrożeń ekologicznych. Zaczęto szukać alternatywnych rozwiązań. Pojawił się pomysł termicznego unieszkodliwiania śmieci, czyli, inaczej mówiąc, ich spalania i pozyskiwania energii. Pierwsza na świecie spalarnia powstała w 1870r. w Paddington w Anglii. Nie funkcjonowała jednak długo, ponieważ nie udało się pozyskać odpowiedniej ilości energii. Bardziej efektywne zakłady tego typu powstały na przełomie XIX i XX wieku, również w Anglii. W Polsce pierwsza spalarnia znajdowała się w Warszawie. Funkcjonowała od 1912 do 1944r. Została zniszczona podczas Powstania Warszawskiego.

Dawniej a dziś

Dzisiejsze spalarnie nie mają wiele wspólnego z tymi istniejącymi na początku XX wieku, a nawet z tymi z lat 80-tych ubiegłego wieku. W tamtych czasach mało uwagi poświęcano normom ekologicznym, a omawiane zakłady były trucicielami środowiska naturalnego. Społeczności lokalne często protestowały, nie bez racji, przeciwko budowie zakładów spalania śmieci w sąsiedztwie miejsca ich zamieszkania. Negatywny stereotyp spalarni dalej jednak funkcjonuje w masowej świadomości. Tymczasem dzisiejsze spalarnie to nowoczesne zakłady pozyskujące energię, które nie stanowią zagrożenia dla środowiska naturalnego. Warto podkreślić, że termiczne unieszkodliwianie odpadów jest jednym ze sposobów gospodarki odpadami, które są rekomendowane przez Unię Europejską. Wymagania stawiane tego rodzaju zakładom zapewniają bezpieczeństwo dla środowiska i zdrowia ludzi. Wspomnieć można choćby o tym, że normy dla spalarni są zdecydowanie ostrzejsze niż w przypadku elektrowni węglowej. Dotyczy to przede wszystkim emisji zanieczyszczeń do atmosfery, a co za tym idzie stosowania lepszych urządzeń filtrujących wytwarzane spaliny. Budowane są w największych metropoliach Europy. W Wiedniu spalarnia odpadów znajduje się w centrum miasta. W Szwajcarii aż 78% wszystkich odpadów jest utylizowana w spalarniach, w Danii – 65%, w Szwecji – 45%, a w Warszawie – zaledwie 5%.

Śmieciowa energia dla Warszawy

Obecnie w Warszawie funkcjonuje jeden zakład termicznie unieszkodliwiający odpady komunalne. Działa on od 2001r. Jest to ZUSOK zlokalizowany przy ul. Gwarków 9. Zakład ten to również nowoczesna kompostownia i pierwsza w Warszawie elektrociepłownia wytwarzająca energię elektryczną i cieplną.

Działając na rzecz poprawy istniejącej sytuacji w zakresie miejskiej gospodarki odpadami Urząd Miasta st. Warszawy przystąpił do realizacji programu budowy nowoczesnego spełniającego standardy prawne i techniczne UE, kompleksowego systemu gospodarki odpadami komunalnymi. Program przewiduje modernizację istniejących instalacji oraz budowę nowych zakładów, a także działania związane z edukacją ekologiczną mieszkańców. Wykonanie zaplanowanych w programie inwestycji przewidziano do 2015r., a finansowanie inwestycji opierać się będzie o fundusze unijne z programu operacyjnego „Infrastruktura i Środowisko”.

Warszawa znalazła się na tzw. liście indykatywnej projektów, a kwota przewidywana przez Ministerstwo Rozwoju Regionalnego na jego realizację wynosi 148 mln euro. Zasadniczym celem Projektu pn. „Rozwiązanie problemów gospodarki odpadami w Warszawie” jest osiągnięcie polskich i europejskich standardów oraz norm ochrony środowiska w zakresie gospodarki odpadami. Zakłada się m.in. osiągnięcie następujących celów:

Przetworzenie z odzyskiem materiałowym i energetycznym, jak największej ilości zmieszanych odpadów komunalnych.

3. Zwiększenie poziomów odzysku materiałowego poprzez prowadzenie intensywnego selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

Rozbudowę i modernizację działających instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych.

5. Budowę nowych instalacji służących kompleksowemu rozwiązaniu problemu odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych powstających na terenie aglomeracji warszawskiej.

Biorąc powyższe cele pod uwagę, Urząd Miasta st. Warszawy podjął decyzję o przygotowaniu dokumentacji dla realizacji przedsięwzięcia pn. „Modernizacja i rozbudowa Zakładu Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych”, traktując je jako 1. etap Projektu „Rozwiązanie problemów gospodarki odpadami w Warszawie”.

Studium Wykonalności dla projektu zakłada wariantowo modernizację i rozbudowę Zakładu Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych (ZUSOK), dotyczącą przede wszystkim linii termicznego unieszkodliwiania odpadów wraz z odzyskiem energii, jak również stworzenie nowych instalacji, które przyczynią się do zwiększenia odzysku materiałowego odpadów tj. frakcji suchej pochodzącej z selektywnej zbiórki oraz metali z żużli podprocesowych, a także waloryzacji żużli pozostałych po procesie termicznego unieszkodliwiania odpadów i możliwości ich wykorzystania w drogownictwie.

Zakłada się, że po modernizacji i rozbudowie ZUSOK powinien:

poddawać termicznemu unieszkodliwianiu odpadów z odzyskiem energii ponad 320 000 Mg odpadów rocznie;

· dostarczać energię cieplną i elektryczną do sieci miejskiej - wystarczającej szacunkowo na ogrzanie ponad 11 tys. mieszkań i dostarczenie energii elektrycznej do około 43 tys. mieszkań;

· odzyskiwać metale zawarte w odpadach;

· wykorzystywać żużle poprocesowe jako materiał do budowy dróg;

· osiągnąć optymalne koszty unieszkodliwiania odpadów, które nie będą wyższe od kosztów składowania;

· doprowadzić do zaprzestania wożenia zmieszanych odpadów komunalnych na odległe składowiska odpadów komunalnych w województwie mazowieckim lub poza jego granicami.

Najważniejszym, bezpośrednim efektem realizacji Projektu będzie spełnienie od 2013r. wymagań redukcji składowania odpadów ulegających biodegradacji, przy jednoczesnym zwiększenie poziomu odzysku materiałowego i energetycznego z odpadów komunalnych, do czego zobowiązują nas normy unijne i akty prawa polskiego.

Jak powstaje śmieciowa energia

Od 7 lat działa w Warszawie Zakład Unieszkodliwiania Stałych Odpadów Komunalnych (ZUSOK). Trafia do niego około 60 tysięcy ton odpadów rocznie:

· odpady zawierające surowce wtórne trafiają do recyklingu;

· odpady wielkogabarytowe są rozdrabniane;

· odpady niebezpieczne są oddzielane;

· pozostałe odpady podlegają unieszkodliwieniu przez spalanie.

Odpady te spalają się w temperaturze sięgającej 1150°C. W czasie spalania ich objętość maleje, a część powstającego żużla wykorzystywana jest jako materiał do utwardzania dróg i produkcji płyt chodnikowych, dlatego na składowisko trafia znacznie mniejsza ilość odpadów.

W czasie spalania wytwarzany jest prąd, około 11563 MWh energii elektrycznej rocznie, co równa się zużyciu prądu w 6000 mieszkań. Zakład przystosowany jest także do dostarczania ciepła, które będzie wykorzystane do ogrzewania warszawskich mieszkań.

Tak działa zakład

Normy dotyczące czystości spalin powstających w spalarniach są surowe i surowo przestrzegane. Proces oczyszczania spalin jest trzyetapowy:

· najpierw w kotle tlenki azotu rozkładane są na azot i parę wodną;

· w absorberze redukowane są tlenki siarki i siarkowodór;

· ostatni etap redukuje z zastosowaniem węgla aktywnego substancje powstające w czasie spalania: dioksyny i furany. Spaliny wylatujące z komina spalarni zawierają ich mniej niż wdycha palacz  „ciesząc się” dymkiem jednego papierosa.

Zawartość związków chloru, azotu i węgla w spalinach jest znacznie mniejsza niż wynoszą normy. Można to w każdej chwili sprawdzić na stronie internetowej zakładu (www.zusok.com.pl/emisja) , gdzie zamieszczane są zdjęcia tablicy informacyjnej.

ZUSOK w ciągu siedmiu lat swojego działania udowodnił, że nie stwarza zagrożenia dla środowiska naturalnego ani dla okolicznych mieszkańców. Termiczne unieszkodliwianie odpadów komunalnych okazało się racjonalnym sposobem na zmniejszenie ilości śmieci, których nie możemy powtórnie wykorzystać i pożytecznym uzupełnieniem systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Pozwala ponadto na odzyskiwanie cennej energii z odpadów.